Brisca

Voor je begint te spelen

Basisinformatie

Onze aanbeveling naargelang het aantal spelers:

• 2 spelers: voor een 1-tegen-1-duel speel je met een spel van 40 kaarten. Heb je er een van 48, haal dan de 8 en 9 eruit.
• 3 spelers: gebruik een spel van 40 kaarten en haal er een kaart uit — meestal een 2 — zodat het totaal aan kaarten in het spel een veelvoud van 3 is (13×3=39). In plaats van er een weg te halen, kun je ook de laatste kaart ongetrokken laten. In dat geval kan het gebeuren dat de niet-gespeelde kaart een waardekaart van Brisca is, wat sommigen zien als een versterking van het voor Brisca typische vleugje toeval en spanning, en anderen als een ongemak omdat je in de laatste slagen geen uitgekiende strategieën kunt uitstippelen. Over smaak valt niet te twisten.
• 4 spelers: speel met een spel van 40 kaarten. Jullie kunnen individueel of in paren spelen. In het tweede geval zit het paar tegenover elkaar en telt de punten van de gewonnen slagen op.
• 5 spelers: speel met een spel van 48 kaarten, want met een van 40 wordt de partij erg kort. In dat geval moeten jullie, om dezelfde reden als bij 3 spelers, drie kaarten weghalen zodat er 45 overblijven (9×5=45), of de laatste drie kaarten ongetrokken laten.
• 6 spelers: gebruik een Spaans kaartspel van 48 kaarten. Jullie kunnen individueel, in paren of in twee teams van drie spelen, met de spelers afwisselend gezeten.

Slag = een slag is een treffen waarbij elke speler een kaart uitspeelt en wie «de sterkste» legt, neemt ze allemaal en verzamelt punten.

Ronde = na elke slag trekken de spelers een kaart van de stapel (die traditioneel baceta heet) en daarna wordt de volgende slag gespeeld. Dit verloop herhaalt zich tot er geen kaarten meer in de stapel zitten. Op dat moment is een ronde voltooid.

Een Brisca-partij bestaat uit meerdere rondes waarin een bepaald aantal slagen wordt gespeeld.

Beslissingen die jullie moeten nemen

1. Op gecumuleerde punten: er wordt gespeeld tot een speler of team een bepaald totaal aantal punten bereikt, bijvoorbeeld 500 punten.
2. Op aantal rondes: de winnaar is wie na een vast aantal rondes de meeste rondes heeft gewonnen. Dat kan gaan van 3 rondes voor korte partijen tot 7 rondes voor langere.
3. Op tijdslimiet: er wordt een eindtijd of een bepaalde speelduur vastgesteld. In dat geval is bij het verstrijken van de tijd de winnaar wie tot dan de meeste punten heeft verzameld.

Welk doel jullie ook kiezen, maak het goed duidelijk en zorg dat iedereen het eens is vóór de eerste deelbeurt. Zodat achteraf niemand aankomt met een «dat had ik niet zo begrepen», gevolgd door wantrouwige blikken, over en weer beschuldigingen en taferelen aan tafel.

Zo speel je een ronde Brisca

Het ritueel van het delen

1. Schudden: schud alle kaarten GOED. Geen twee lusteloze veegbewegingen, want dan komt het wantrouwen.
2. Coupéren: bied het spel aan de speler aan je linkerhand aan om te couperen, dat wil zeggen het ongeveer in tweeën te delen en het onderste deel op het bovenste te leggen, en zo de kaartvolgorde te wijzigen. Dit gebaar voorkomt dat de deler vals kan spelen en is een verplicht ritueel volgens de regels en goede manieren van de kaartwereld. Sla het niet over!
3. Delen: geef elke speler 3 kaarten één voor één, gedekt en om beurten, dat wil zeggen telkens één kaart, te beginnen bij de speler aan je rechterhand en draaiend tegen de klok in, tot iedereen 3 kaarten heeft.
4. Troefkaart: wanneer iedereen drie kaarten heeft, draai je de volgende kaart van de stapel om, leg je hem open in het midden van de tafel en leg je de rest van de stapel — vanaf nu de baceta — zo neer:

Die kaart die de troefkleur aangeeft, wordt soms «muestra» of «pinta» genoemd. Om het niet ingewikkelder te maken met meer «moeilijke woorden», noemen wij ze gewoon «de kaart die de troefkleur aangeeft».

De slagen

Nu pas begint het echte werk.

1. De eerste kaart speelt de speler die de vorige slag won. Is het de eerste slag van de ronde, dan begint de speler rechts van de deler. Die eerste kaart bepaalt de aanspeelkleur en is even belangrijk als de troefkleur om te bepalen wie die slag wint.
2. Daarna volgt de speler rechts van hem, dat wil zeggen dat de beurt tegen de klok in doorgaat tot iedereen een kaart heeft gespeeld, een voor een.
3. Je bent niet verplicht de aanspeelkleur te volgen, een troef te spelen of het eerder gelegde te overtreffen. Die vrijheid is pure strategie: zie je dat de slag je niet interesseert, dan gooi je een waardeloze kaart en houd je het goede. Ruikt het naar punten, dan haal je de zware artillerie tevoorschijn. Jij beslist.

Waarde en punten van de kaarten bij Brisca

Op dit punt vraag je je vast af: maar met welke logica beslis je welke kaart je speelt? Welke kaarten winnen? Welke geven punten? We leggen het je zo uit.

In alle kleuren (munten, bekers, zwaarden en knuppels) gelden de kaarten in deze volgorde:

Maar niet alle geven punten. Hier is hoeveel punten elke kaart waard is:

Kaart	Punten
Aas	11
Drie	10
Koning	4
Ruiter	3
Boer	2
7, 6, 5, 4, 2	0

• Het aas, de drie, de koning, de ruiter en de boer zijn de waardekaarten bij Brisca.
• De andere vijf leveren geen enkel punt op en heten lege kaarten. Toch zijn ze niet nutteloos, want ze helpen slagen binnen te halen — en daarmee de waardekaarten die erin zitten.
• Let op een detail dat beginners op het verkeerde been zet: de drie is de op een na sterkste kaart, net onder het aas. En de koning komt achter het aas en de drie, die «de echte koningen» van Brisca zijn.
• Dat een waardekaart van de troefkleur is, geeft geen extra punten. De vier azen zijn bijvoorbeeld elk 11 punten waard. Waar dient de troefkleur dan voor? Ik leg het je zo uit.

Nu ken je de waarde van troefkaarten, ook kleine. Een twee in troef pakt het aas of de 3 van elke andere kleur!

Nee, de regel van de 7 mag NIET worden gebruikt TERWIJL een slag bezig is.

• Wanneer er geen kaarten meer te trekken zijn, houdt elke speler zijn laatste drie kaarten in de hand en worden de drie laatste slagen zonder trekken gespeeld.
• 🔥 Hier houdt het doen-alsof op: meestal is dit het moment waarop de azen en drieën vallen die iedereen achterhield 🔥

Tellen en winnaar van de ronde

Een trucje om niet dubbel te tellen: spelen jullie met z’n tweeën of in paren, tel dan alleen het kleinste stapeltje. Omdat het maximum van alle waardekaarten samen 120 punten is, trek je de punten van het kleine stapeltje af van 120 en heb je die van de andere kant.

Einde van de partij. Wie wint?

Geraadpleegde bronnen

Om deze regels te schrijven hebben we ons niet alleen gebaseerd op onze ervaring en op de wijsheid van doorgewinterde spelers die hun halve leven spelen, maar we hebben ook de beste boeken over kaartspellen grondig gelezen en bestudeerd. Met dat alles op tafel kunnen we — zonder onszelf te serieus te nemen — zeggen dat deze regels het dichtst in de buurt komen van officiële Brisca-regels:

Carobene, B. (1979). El gran libro de los juegos de cartas. Barcelona: Editorial De Vecchi. ISBN 84-315-5155-0.

Fournier, H. (1995). Juegos de naipes españoles (22e ed.). Vitoria: Editorial Fournier. ISBN 84-85074-01-7.

Núñez Elvira, J. L. (1990). El gran libro de los juegos de cartas. Barcelona: Ediciones Martínez Roca. ISBN 84-270-1408-2.

Pibernat, J. L. (1998). Naipes. El fascinante mundo de los juegos de cartas. Barcelona: Editorial Aldaya. ISBN 84-487-0460-6.

Botín, A. (2011). Todos los juegos de cartas. Barcelona: Ediciones Robinbook. ISBN 978-84-96746-58-9.

www.pagat.com. Geraadpleegd als vergelijkende referentie voor internationale varianten van het spel

Brisca in paren: het spel van de tekens

De versie met vier, twee tegen twee, is de koningin van Brisca. Iedereen zit tegenover zijn partner en de punten van het paar worden opgeteld.

Het is verboden je partner te laten zien wat je in handen hebt, of het hem te vertellen door te praten, te fluisteren of geluidloos te articuleren.

Wat wél mag, als jullie dat zo beslissen, is tekens geven. Kleine, onopvallende gebaren die verraden welke troeven of waardekaarten je hebt, zonder dat de tegenstander het merkt.

Dit zijn de aloude tekens, maar we moedigen jullie aan ze te veranderen. Elk paar kan zijn eigen tekens bedenken!

Teken	Betekenis
De ogen opslaan	Troef-aas
Met één oog knipogen	Troef-drie
De lippen naar voren steken (pruilmond)	Troef-koning
De lippen naar rechts vertrekken	Troef-ruiter
De tong een beetje uitsteken	Troef-boer
Het hoofd opzij draaien	Brisca’s (azen en drieën van een andere kleur)
Even de ogen sluiten	Ik heb geen enkele troef
Een beetje blazen	Speel een waardekaart die geen brisca en geen troef is
De partner strak aankijken	Welke kaarten heb je?

Kleine woordverklaring: bij Brisca noemt men «brisca» het aas of de drie van elke kleur behalve de troefkleur. Vandaar de naam van het spel, en vandaar dat het teken «het hoofd draaien» waarschuwt dat je azen of drieën buiten troef hebt.

Tips om goed Brisca te spelen

Brisca is heel makkelijk te leren, maar niet zo makkelijk te beheersen. Deze tips geven je vooraf de ervaring van een half dozijn partijen.

Varianten van Brisca

Brisca omgekeerd

Hier wordt alles omgedraaid: wint wie de minste punten haalt. Nu loont het de tegenstander azen, drieën en andere dikke kaarten toe te schuiven en zelf de lege te houden. Dezelfde regels, omgekeerd doel en wat gegarandeerde lachbuien wanneer iemand per ongeluk een slag wint. Een variant die zin heeft wanneer alle spelers het spel beheersen en gewoon willen lachen.

Brisca blind

Pure pret: je speelt zonder naar je kaarten te kijken en gooit lukraak wat er komt. Geen strategie houdt stand, alleen geluk en geschater. Perfect voor een laatste dwaze partij voor het opruimen.

Geen Spaans kaartspel?

Kaartspellen van meer of mindere kwaliteit vind je in elke winkel of spellenwinkel.

Vertrouw op de kaartspellen van FOURNIER als je een traditioneel en kwalitatief spel wilt. Het zijn de beste.

Wil je LOODENS steunen in onze strijd voor een wereld met minder schermen, sociale media en slavendrijvende meldingen, en meer echt leven met kwaliteitstijd met familie en vrienden, dan kun je op de link hieronder klikken. Als Amazon-partners ontvangen we, als je het spel koopt, een kleine commissie. Dat helpt ons de kosten van dit project te dekken en te blijven werken aan nieuwe spellen.

En dat is alles, wat niet weinig is.

We wensen je veel uren plezier met Brisca, met veel azen en drieën 😉

Bedankt voor het lezen. Fijne dag, en een nog betere nacht.